Khoảng 1.500 cựu sinh viên tại Alberta được cho là có thể bị ảnh hưởng trong tranh chấp liên quan đến giấy phép làm việc sau tốt nghiệp Post-Graduation Work Permit (PGWP), sau khi nhiều hồ sơ bị từ chối vì chương trình học được xác định là non-credit.
Vụ việc diễn ra đúng thời điểm Canada đang siết lại chính sách dành cho sinh viên quốc tế, từ giới hạn Study Permit, điều chỉnh điều kiện PGWP đến tăng yêu cầu chứng minh tài chính.
1. Hơn 1.500 cựu sinh viên vướng tranh chấp PGWP Canada
Ngày 24/06/2026, Cơ quan Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) cập nhật hướng dẫn liên quan đến điều kiện PGWP, trong đó làm rõ quy định đối với các chương trình non-credit.
Từ tháng 7/2026, nhiều cựu sinh viên theo học chương trình của Portage College, được triển khai thông qua CIOT tại Calgary và Campbell College tại Edmonton, bắt đầu phản đối sau khi nhận quyết định từ chối PGWP.
Portage College xác nhận các chương trình liên quan là designated non-credit programs được cung cấp thông qua hai cơ sở đối tác tư nhân. Người hoàn thành chương trình vẫn nhận certificate hoặc diploma của Portage College.
Khoảng 1.500 cựu sinh viên có thể bị ảnh hưởng, trong đó hàng trăm người được cho là đã nhận quyết định từ chối PGWP. Nhóm sinh viên cho rằng nhiều người đã nhập học hoặc hoàn thành chương trình trước khi nội dung liên quan đến non-credit program được thể hiện rõ trên website IRCC. Một số người cũng cho biết trước đó đã có sinh viên cùng chương trình được cấp PGWP.
Trong khi đó, IRCC cho rằng cập nhật ngày 24/06 không phải là một điều kiện mới mà chỉ làm rõ yêu cầu vốn đã tồn tại. Bộ trưởng Di trú Canada Lena Metlege Diab cũng khẳng định vào cuối tháng 7 rằng non-credit programs vốn không thuộc nhóm chương trình đủ điều kiện PGWP.
Vụ việc cho thấy một điểm quan trọng: khả năng xin PGWP phụ thuộc vào điều kiện của chính chương trình học, chứ không chỉ dựa trên tên trường hoặc việc sinh viên nhận certificate hay diploma sau khi tốt nghiệp.
2. PGWP Canada 2026: Những chương trình nào cần đặc biệt lưu ý?
PGWP (Post-Graduation Work Permit) là giấy phép cho phép sinh viên quốc tế đủ điều kiện làm việc tại Canada sau khi hoàn thành chương trình học.
Đối với nhiều sinh viên, PGWP là giai đoạn để tích lũy kinh nghiệm làm việc tại Canada trước khi tìm kiếm một chương trình thường trú phù hợp. Tuy nhiên, tốt nghiệp tại Canada không đồng nghĩa tự động đủ điều kiện PGWP.
Một số nhóm chương trình cần được kiểm tra kỹ trước khi nhập học.
2.1 Non-credit program nhìn chung không đủ điều kiện PGWP
Theo hướng dẫn hiện hành của IRCC, người hoàn thành non-credit program of study nhìn chung không đủ điều kiện PGWP, ngoại trừ một số trường hợp đào tạo hàng không đáp ứng yêu cầu riêng.
Đây cũng là vấn đề trực tiếp liên quan đến tranh chấp của nhóm cựu sinh viên Portage College tại Alberta.
Vì vậy, sinh viên cần kiểm tra cách chương trình được phân loại thay vì chỉ dựa vào loại bằng hoặc chứng chỉ mà trường cấp sau khi tốt nghiệp.
Liên hệ tư vấn
2.2 Một số chương trình hợp tác giữa public college và private college bị hạn chế PGWP
Từ ngày 15/05/2024, sinh viên bắt đầu một số chương trình do public college cung cấp thông qua thỏa thuận curriculum licensing với private college nhìn chung không còn đủ điều kiện PGWP.
Các trường hợp bắt đầu chương trình trước thời điểm này có thể thuộc quy định chuyển tiếp nhưng vẫn phải đáp ứng những điều kiện PGWP khác.
Do đó, bên cạnh tên trường, sinh viên cần xác định đơn vị trực tiếp cung cấp chương trình và mô hình đào tạo.
2.3 Một số chương trình phải thuộc Field of Study đủ điều kiện PGWP
Đối với nhiều chương trình không phải bachelor, master hoặc doctoral degree, nếu sinh viên nộp Study Permit từ ngày 01/11/2024 trở đi, chương trình học phải thuộc nhóm Field of Study đủ điều kiện PGWP.
Các nhóm ngành hiện tập trung vào:
- Agriculture and agri-food
- Education
- Health care and social services
- STEM
- Trades
- Transport
IRCC sử dụng mã CIP (Classification of Instructional Programs) để xác định chính xác chương trình học.
Trong năm 2026, IRCC quyết định không bổ sung hoặc loại bỏ ngành nào khỏi danh sách hiện hành. Người tốt nghiệp bachelor, master hoặc doctoral degree không phải đáp ứng yêu cầu Field of Study này nhưng vẫn phải đáp ứng các điều kiện PGWP khác áp dụng cho hồ sơ của mình.
3. Study Permit Canada 2026 tiếp tục bị giới hạn
Những thay đổi đối với PGWP diễn ra song song với việc Canada tiếp tục kiểm soát quy mô sinh viên quốc tế thông qua Study Permit.
Study Permit là giấy phép do IRCC cấp, cho phép sinh viên quốc tế học tập hợp pháp tại các cơ sở giáo dục được chỉ định DLI (Designated Learning Institution) tại Canada.
3.1 Canada dự kiến cấp tối đa khoảng 408.000 Study Permit năm 2026
Trong năm 2026, IRCC dự kiến cấp tối đa khoảng 408.000 Study Permit. Con số này không đồng nghĩa Canada sẽ tiếp nhận 408.000 sinh viên quốc tế mới mà bao gồm:
- Khoảng 155.000 Study Permit dành cho sinh viên mới.
- Khoảng 253.000 Study Permit dành cho các trường hợp gia hạn hoặc sinh viên đang học, quay lại Canada.
Mục tiêu 408.000 thấp hơn khoảng 7% so với mục tiêu năm 2025 và khoảng 16% so với năm 2024.
Theo Kế hoạch Nhập cư Canada 2026–2028, mục tiêu sinh viên quốc tế mới đến Canada được đặt ở khoảng 155.000 người trong năm 2026 và 150.000 người mỗi năm trong 2027–2028.
Các con số này cho thấy Canada vẫn tiếp nhận sinh viên quốc tế nhưng quy mô đang được kiểm soát chặt hơn so với giai đoạn trước.
3.2 Tỷ lệ từ chối Study Permit tăng
Không chỉ giảm chỉ tiêu, tỷ lệ từ chối hồ sơ Study Permit mới cũng tăng. Theo dữ liệu IRCC, tỷ lệ từ chối hồ sơ mới trong năm 2025 ở mức khoảng 59%, so với khoảng 52% năm 2024.
Đến tháng 01/2026, tỷ lệ này được ghi nhận ở mức khoảng 62%. Điều này đồng nghĩa việc được một trường tại Canada chấp nhận nhập học chưa đảm bảo sinh viên sẽ được cấp Study Permit.
4. Sinh viên quốc tế tại Canada giảm mạnh
Việc giới hạn Study Permit đã bắt đầu phản ánh rõ vào số lượng sinh viên quốc tế tại các trường.
Theo Statistics Canada, số sinh viên quốc tế toàn thời gian tại các cơ sở giáo dục sau trung học công lập được ước tính giảm khoảng 26% trong năm học 2025–2026 so với năm trước.
So với năm học 2023–2024, số lượng giảm khoảng 124.000 người, tương đương 29%, xuống còn gần 300.000 sinh viên.
Trong đó:
- Khối college giảm khoảng 42% trong hai năm.
- Khối university giảm khoảng 17%.
- Ontario giảm khoảng 36% so với năm học 2023–2024.
Đáng chú ý, số sinh viên quốc tế mới bắt đầu chương trình học được Statistics Canada ước tính giảm tới 64% trong hai năm.
Sự sụt giảm này diễn ra trong bối cảnh Chính phủ Canada muốn đưa quy mô cư dân tạm trú về mức bền vững hơn, đồng thời giảm áp lực lên nhà ở, dịch vụ công và cơ sở hạ tầng.
Liên hệ tư vấn
5. Chứng minh tài chính du học Canada tăng từ ngày 01/09/2026
Ngoài Study Permit và PGWP, yêu cầu tài chính đối với sinh viên quốc tế cũng tiếp tục được điều chỉnh. Với hồ sơ nộp từ ngày 01/09/2026, một sinh viên học tại tỉnh hoặc vùng lãnh thổ ngoài Quebec phải chứng minh tối thiểu: 23.448 CAD cho chi phí sinh hoạt trong một năm, con số này chưa bao gồm học phí và chi phí đi lại.
Trước ngày 01/09/2026, mức áp dụng cho một người là 22.895 CAD. Nếu đi cùng thành viên gia đình, số tiền cần chứng minh sẽ tăng tương ứng theo số người.
Do đó, khi tính chi phí du học Canada năm 2026, gia đình cần chuẩn bị ngân sách dựa trên tổng học phí, sinh hoạt phí, chi phí đi lại và khả năng duy trì tài chính trong thời gian học, thay vì chỉ dựa vào mức tối thiểu IRCC yêu cầu.
6. Các trường Canada cũng chịu áp lực khi sinh viên quốc tế giảm
Số sinh viên quốc tế giảm không chỉ ảnh hưởng đến người học mà còn tác động trực tiếp đến hoạt động của nhiều trường tại Canada.
Universities Canada cho biết các thay đổi liên quan đến Study Permit, PGWP, yêu cầu tài chính và compliance đã gây xáo trộn hoạt động tuyển sinh quốc tế và tạo áp lực lên nguồn thu.
Nhiều cơ sở giáo dục đang phải đối mặt với tình trạng số sinh viên quốc tế giảm, chi phí vận hành tăng, nguồn tài trợ công hạn chế và áp lực cắt giảm ngân sách.
Riêng Portage College cũng thông báo cắt giảm nhân sự tương đương 14 vị trí toàn thời gian trong ngân sách 2026–2027. Nhà trường đề cập những thay đổi trong chính sách sinh viên quốc tế của liên bang là một trong nhiều yếu tố gây áp lực tài chính.
7. Câu hỏi thường gặp
7.1 Canada có ngừng cấp Study Permit không?
Không. Canada vẫn tiếp nhận sinh viên quốc tế. IRCC dự kiến cấp tối đa khoảng 408.000 Study Permit trong năm 2026, bao gồm cả sinh viên mới và các trường hợp gia hạn. Mục tiêu dành cho sinh viên quốc tế mới đến Canada là khoảng 155.000 người.
7.2 Được cấp PGWP có chắc chắn định cư Canada không?
Không. PGWP là giấy phép làm việc sau tốt nghiệp, không phải PR. Người sở hữu PGWP vẫn cần đáp ứng điều kiện của một chương trình thường trú phù hợp nếu muốn định cư Canada.
7.3 Du học Canada năm 2026 cần chứng minh bao nhiêu tiền?
Với hồ sơ nộp từ ngày 01/09/2026, một người học ngoài Quebec phải chứng minh tối thiểu 23.448 CAD cho chi phí sinh hoạt năm đầu, chưa bao gồm học phí và chi phí đi lại.
7.4 Sinh viên Việt Nam cần kiểm tra gì trước khi chọn trường?
Canada vẫn tiếp nhận sinh viên quốc tế. Tuy nhiên, nếu kế hoạch du học còn gắn với mục tiêu làm việc hoặc định cư Canada sau tốt nghiệp, việc chọn chương trình cần được đánh giá kỹ hơn.
Trước khi đóng học phí hoặc nộp Study Permit, sinh viên nên kiểm tra các yếu tố sau.
- Kiểm tra trường có thuộc DLI và đúng chương trình dự kiến học
- Kiểm tra điều kiện PGWP trước khi nhập học
- Kiểm tra CIP Code của chương trình
- Đánh giá cơ hội việc làm và lộ trình định cư sau tốt nghiệp
Các chính sách Study Permit, PGWP và định cư Canada đang thay đổi nhanh, trong khi điều kiện áp dụng có thể khác nhau tùy chương trình học và thời điểm nộp hồ sơ.
Nếu gia đình đang cân nhắc du học kết hợp kế hoạch định cư dài hạn, việc đánh giá lộ trình từ trước khi chọn trường và ngành học có thể giúp hạn chế những rủi ro phát sinh sau khi tốt nghiệp.
Nguồn tham khảo:
- Immigration, Refugees and Citizenship Canada (IRCC)
- Statistics Canada
- Portage College
- Universities Canada
- Amnesty International Canada
- Migrant Rights Network
- The PIE News
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
- Địa chỉ trụ sở: Tầng 5 & 7, 22-24-26 Mạc Thị Bưởi, Phường Sài Gòn, Tp. Hồ Chí Minh
- Website: https://www.interimm.vn/
- Hotline: 0931 830 838 (Hồ Chí Minh) – 0901 329 729 (Hà Nội)
- E-mail: info@interimm.vn
