ĐẦU TƯ ĐỊNH CƯ MỸ

Nhà đầu tư chính, vợ/chồng và con chưa lập gia đình dưới 21 tuổi đều được cấp thẻ xanh trong cùng một hồ sơ. Sau 5 năm giữ tư cách thường trú nhân, mỗi thành viên có thể nộp đơn xin nhập quốc tịch Mỹ và được phép giữ song tịch Việt Nam.

Chương trình EB-5 cho phép vợ/chồng và con được ghi nhận là người thụ hưởng phái sinh trong đơn I-526E, nhờ đó được nhận thẻ xanh cùng thời điểm với nhà đầu tư chính. Luật Bảo vệ Tư cách Trẻ em (Child Status Protection Act – CSPA) giữ nguyên độ tuổi pháp lý của con tại thời điểm nộp hồ sơ, tránh trường hợp con quá 21 tuổi trong quá trình chờ xét duyệt. Ở lộ trình L-1, vợ/chồng nhận visa L-2 kèm quyền làm việc hợp pháp; con chưa kết hôn dưới 21 tuổi được đi cùng. Khi chuyển sang diện EB-1C, cả gia đình sẽ cùng chuyển sang thẻ xanh.

Sau 5 năm thường trú, mỗi thành viên được quyền nộp đơn N-400 để xin nhập quốc tịch. Khi trở thành công dân Mỹ, nhà đầu tư và các thành viên trong gia đình có quyền bầu cử, sở hữu hộ chiếu Mỹ có khả năng miễn visa đến 179 quốc gia (theo Henley Passport Index 2026) và được bảo lãnh cha mẹ, anh chị em sang Mỹ không giới hạn số lượng. Đồng thời, pháp luật Việt Nam vẫn cho phép duy trì song tịch, nên nhà đầu tư không cần từ bỏ quốc tịch gốc.

So với các diện khác, visa đầu tư Mỹ có lợi thế rõ rệt. Diện bảo lãnh gia đình không bao gồm cha mẹ hoặc anh chị em trong cùng hồ sơ, còn EB-3 tuy cho phép đi cùng người phụ thuộc nhưng không đảm bảo quyền làm việc độc lập cho vợ/chồng. Trong khi đó, định cư ở Mỹ theo diện đầu tư mang lại quyền thường trú đầy đủ cho cả gia đình ngay từ đầu, với lộ trình rõ ràng và ít phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài.

Đầu tư định cư Mỹ mang lại sự chủ động cao cho nhà đầu tư, từ thời điểm bắt đầu hồ sơ, lựa chọn dự án hoặc mô hình kinh doanh, đến việc kiểm soát tiến độ xuyên suốt quá trình xin thẻ xanh.

Ở diện EB-5, nhà đầu tư có thể tự quyết định thời điểm nộp I-526E, lựa chọn dự án Regional Center phù hợp và chủ động chuyển vốn. Bên cạnh đó, cơ chế nộp đồng thời giữa I-526E và I-485 giúp cả gia đình có thể sang Mỹ sớm hơn, không cần chờ đơn bảo lãnh hoàn tất.

Ở lộ trình L-1, nhà đầu tư chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh, lựa chọn thời điểm thành lập công ty tại Mỹ và linh hoạt điều chỉnh hoạt động để đáp ứng các điều kiện chuyển sang EB-1. Lộ trình chuyển sang EB-1C chỉ bắt đầu khi công ty đi vào hoạt động thực tế, không phụ thuộc vào nhà tuyển dụng hay bất kỳ bên thứ ba nào.

Ngược lại, các diện định cư khác ít mang lại sự chủ động. Diện bảo lãnh gia đình phụ thuộc hoàn toàn vào người thân tại Mỹ đứng ra nộp hồ sơ, với thời gian chờ có thể kéo dài 10–20 năm hoặc lâu hơn. Diện EB-3 lại phụ thuộc vào nhà tuyển dụng bảo trợ, đồng nghĩa với việc nếu mất việc, tình trạng visa cũng sẽ bị ảnh hưởng. Trong khi đó, lộ trình du học chuyển sang H-1B còn phụ thuộc vào cơ chế bốc thăm ngẫu nhiên (lottery), với tỷ lệ trúng không cao và khó đảm bảo cho kế hoạch dài hạn.

Theo ghi nhận từ hơn 400 hồ sơ Interimm đã xử lý, nhà đầu tư EB-5 tại Việt Nam thường tận dụng cơ chế nộp đồng thời I-526E và I-485 khi đang giữ visa F-1 hoặc H-1B để rút ngắn thời gian sang Mỹ còn 6-8 tháng, thay vì phải chờ phỏng vấn NVC kéo dài 12-18 tháng.

Thường trú nhân Mỹ được tiếp cận hệ thống giáo dục và y tế thuộc hàng đầu thế giới. Mỹ có 4 trường đại học nằm trong top 10 QS World University Rankings 2026, bao gồm MIT (#1), Stanford (#3), Harvard (#5), Caltech (#10). Bên cạnh đó, hệ thống y tế chuyên khoa đứng #1 toàn cầu theo U.S. News Best Hospitals. Đây cũng là hai lý do quan trọng khiến nhiều gia đình Việt Nam lựa chọn định cư tại Mỹ.

Riêng về giáo dục, con của thường trú nhân được học miễn phí tại các trường công từ mẫu giáo đến hết lớp 12 (K-12). Ở bậc đại học, mức học phí nội bang trung bình khoảng $11,000/năm (khoảng 280 triệu VND/năm), trong khi du học sinh quốc tế đóng $30,000-$45,000/năm (khoảng 760 triệu – 1,15 tỷ VND/năm) cho cùng một trường (theo College Board 2024-2025). Ngoài ra, thường trú nhân còn có thể nộp đơn xin hỗ trợ tài chính liên bang FAFSA (Free Application for Federal Student Aid), bao gồm trợ cấp học phí Pell Grant, học bổng và các khoản vay sinh viên có lãi suất ưu đãi.

Về y tế, thường trú nhân được quyền đăng ký bảo hiểm sức khỏe qua Health Insurance Marketplace (Sàn Bảo hiểm Sức khỏe) với mức phí được trợ cấp theo mức thu nhập. Nhờ đó, gia đình có thể tiếp cận mạng lưới bệnh viện chuyên khoa hàng đầu như Mayo Clinic, Cleveland Clinic, Johns Hopkins và hàng trăm trung tâm y tế đạt chuẩn liên bang. Sau 5 năm đóng thuế liên tục, mỗi thành viên còn đủ điều kiện tham gia Medicare (bảo hiểm y tế liên bang dành cho người từ 65 tuổi), giúp giảm đáng kể chi phí chăm sóc sức khỏe về lâu dài.

Trong khi đó, các diện visa khác có nhiều hạn chế hơn. Visa du học (F-1) chỉ cho phép con em theo học, không bao gồm quyền thường trú hoặc học phí nội bang. Visa làm việc (H-1B) không bao gồm quyền miễn học phí cho con. Chỉ khi trở thành thường trú nhân hoặc công dân Mỹ, gia đình mới được hưởng đầy đủ cả hai quyền lợi giáo dục và y tế nêu trên.

Định cư tại Mỹ theo diện đầu tư không yêu cầu bằng cấp, tiếng Anh, độ tuổi hay kinh nghiệm kinh doanh. Điều kiện cốt lõi là chứng minh nguồn vốn hợp pháp.

Nguồn vốn EB-5 khá linh hoạt, đến từ kinh doanh, bất động sản, tặng cho, thừa kế, lương tích lũy, miễn là chứng minh được nguồn gốc hợp pháp của vốn. Không giới hạn nghề nghiệp hay lĩnh vực hoạt động. Ở lộ trình L-1, nhà đầu tư cần có kinh nghiệm quản lý hoặc điều hành doanh nghiệp, nhưng không yêu cầu chứng chỉ IELTS, bằng cấp học thuật hay chứng chỉ nghề; điều kiện chính là đang vận hành doanh nghiệp thực tế tại Việt Nam.

Ngược lại, các diện khác có yêu cầu chặt chẽ hơn. Diện EB-3 yêu cầu trình độ chuyên môn cụ thể như lao động tay nghề cần 2 năm kinh nghiệm, còn lao động chuyên môn phải có bằng đại học, đồng thời cần nhà tuyển dụng Mỹ bảo trợ. H-1B bắt buộc phải có bằng đại học và thuộc ngành nghề chuyên môn. Diện bảo lãnh gia đình cũng yêu cầu mối quan hệ gia đình rõ ràng với công dân Mỹ như vợ/chồng, cha/mẹ, anh/chị em.

Trong các hồ sơ EB-5 Interimm triển khai, nguồn vốn được chấp thuận đa dạng: thu nhập doanh nghiệp chiếm khoảng 40%, bán bất động sản 30%, phần còn lại đến từ thừa kế, quà tặng và lương tích lũy. Yếu tố quyết định không nằm ở loại nguồn vốn mà ở khả năng cung cấp chứng từ truy vết dòng tiền liên tục đến thời điểm chuyển vốn.

Thường trú nhân được quyền làm việc, chuyển đổi công việc và khởi nghiệp trên toàn bộ 50 tiểu bang mà không cần giấy phép lao động riêng. Quyền này có hiệu lực ngay khi nhận thẻ xanh.

Xét về việc làm, thường trú nhân được tiếp cận thị trường lao động Mỹ với khoảng 159 triệu lao động phi nông nghiệp theo Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (Bureau of Labor Statistics – BLS) năm 2025. Nhà đầu tư có thể tự do chuyển việc, thương lượng lương và thăng tiến mà không ảnh hưởng đến tư cách cư trú, đồng thời không bị giới hạn về ngành nghề, lĩnh vực hoặc khu vực địa lý.

Ở khía cạnh kinh doanh, thường trú nhân có thể thành lập doanh nghiệp, mở chi nhánh hoặc mua lại công ty tại bất kỳ bang nào. Ngoài ra, thường trú nhân còn đủ điều kiện vay vốn ngân hàng Mỹ thông qua các chương trình cho vay doanh nghiệp nhỏ do Chính phủ liên bang bảo lãnh, cũng như ký kết hợp đồng thương mại và tham gia đấu thầu các dự án liên bang.

Định cư ở Mỹ theo diện đầu tư mang lại đầy đủ các quyền kinh tế này ngay từ ngày đầu, không đi kèm điều kiện ràng buộc với bất kỳ doanh nghiệp hay cá nhân nào tại Mỹ.