Dự luật Exclusive Citizenship Act of 2025 đang trở thành một trong những chủ đề được quan tâm nhất tại Hoa Kỳ khi đề xuất chấm dứt hoàn toàn chế độ song tịch Mỹ (dual citizenship). Đây là thay đổi có ảnh hưởng trực tiếp đến cộng đồng người nhập cư, bao gồm hàng trăm ngàn người Việt đang có thẻ xanh, đang nhập tịch hoặc đã là công dân Mỹ.
1. Dự luật Exclusive Citizenship Act of 2025 là gì?
Exclusive Citizenship Act of 2025 là một đề xuất mới được Thượng nghị sĩ Bernie Moreno (Đảng Cộng hòa – Ohio) trình lên Thượng viện Hoa Kỳ, với mục tiêu thiết lập nguyên tắc “một công dân – một quốc tịch”. Theo thông tin từ văn phòng Thượng nghị sĩ, dự luật hướng tới việc chấm dứt tình trạng công dân Mỹ sở hữu thêm quốc tịch thứ hai, bao gồm cả những trường hợp đã nhập tịch hoặc sinh ra mang hai quốc tịch theo luật quốc gia khác.
Khác với những đề xuất trước đây chỉ dừng lại ở việc siết điều kiện nhập tịch, dự luật lần này đề cập đồng thời ba nhóm chính sách trọng tâm gồm:
- Quy định về quyền giữ quốc tịch Mỹ trong trường hợp cá nhân có liên quan đến quốc tịch thứ hai.
- Trách nhiệm từ bỏ quốc tịch nước ngoài trong thời hạn nhất định nếu luật được thông qua.
- Cơ chế kiểm tra, xác minh và cập nhật hồ sơ quốc tịch duy nhất của mỗi công dân thông qua các cơ quan liên bang như Bộ Ngoại giao và Bộ An ninh Nội địa.
Nội dung này phản ánh xu hướng Hoa Kỳ tăng cường quản lý vấn đề quốc tịch trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu có nhiều biến động, đồng thời nhấn mạnh việc củng cố an ninh và sự cam kết của công dân đối với Hoa Kỳ. Dù dự luật chưa trở thành luật, nhưng vì mức độ ảnh hưởng rộng, nó đang tạo ra sự chú ý lớn từ cộng đồng người nhập cư và những gia đình đang có kế hoạch lấy quốc tịch Mỹ trong thời gian tới.
Theo dữ liệu phân tích từ Pew Research Center và các báo cáo của USCIS:
- Hoa Kỳ hiện có khoảng 20 – 25 triệu người thuộc diện song tịch.
- Riêng cộng đồng người Việt tại Mỹ khoảng 2,3 triệu người, trong đó phần lớn đã nhập tịch và vẫn duy trì quốc tịch Việt Nam.
- Song tịch giúp người nhập cư đảm bảo quyền lợi về tài sản, quan hệ gia đình, kinh doanh và các nghĩa vụ tại quê hương, vì vậy nhu cầu duy trì quốc tịch thứ hai vẫn rất phổ biến.
Chính vì thế, việc Mỹ xem xét lại chính sách song tịch đang tạo ra mối quan tâm đặc biệt từ những cộng đồng có sự gắn kết sâu về gia đình và tài sản giữa hai quốc gia, trong đó có Việt Nam.
2. Những điểm thay đổi quan trọng trong dự luật Exclusive Citizenship Act of 2025
Dự luật Exclusive Citizenship Act of 2025 đề xuất một loạt điều chỉnh mang tính nền tảng trong cách Hoa Kỳ quản lý quốc tịch. Các thay đổi tập trung vào việc xác lập nguyên tắc chỉ được giữ duy nhất một quốc tịch, đồng thời mở rộng trách nhiệm khai báo và kiểm soát của công dân. Các điểm chính gồm:
2.1 Yêu cầu công dân Mỹ chỉ được giữ một quốc tịch duy nhất
Nếu dự luật được thông qua, mọi công dân Mỹ bao gồm cả người nhập tịch và người sinh ra tại Mỹ sẽ không được phép duy trì quốc tịch thứ hai. Quy định này là thay đổi căn bản so với thực tiễn hiện nay, khi pháp luật Mỹ cho phép song tịch trong phần lớn trường hợp và không yêu cầu công dân phải từ bỏ quốc tịch gốc.
2.2 Thời hạn lựa chọn đối với người đang giữ song tịch
Dự luật nêu rõ những người hiện có song tịch sẽ được dành một khoảng thời gian xác định để lựa chọn quốc tịch muốn giữ. Đây sẽ là giai đoạn chuyển tiếp bắt buộc, yêu cầu từng cá nhân đưa ra quyết định và hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan đến việc từ bỏ quốc tịch nước ngoài nếu muốn tiếp tục giữ quốc tịch Mỹ.
2.3 Cơ chế chấm dứt quốc tịch Mỹ khi cá nhân nhận thêm quốc tịch khác
Với những trường hợp nhập tịch trong tương lai, nếu một cá nhân sau khi trở thành công dân Mỹ tiếp tục xin thêm quốc tịch khác, quyền công dân Mỹ của họ có thể không còn hiệu lực khi quy định mới có hiệu lực. Điều này nhằm ngăn chặn việc chủ động tạo song tịch sau thời điểm luật ban hành.
2.4 Phân quyền cho Bộ Ngoại giao và Bộ An ninh Nội địa
Hai cơ quan liên bang được giao nhiệm vụ xây dựng hệ thống tiêu chuẩn mới để:
- Xác minh quốc tịch duy nhất của công dân.
- Thiết lập quy trình khai báo quốc tịch nước ngoài.
- Xem xét các trường hợp đặc biệt, chưa thể từ bỏ quốc tịch gốc do hạn chế pháp lý hoặc chính trị.
Tuy nhiên, hiện chưa có khung thực thi chi tiết, do đó cơ chế kiểm tra, xác minh hoặc xử lý vi phạm vẫn còn để ngỏ.
2.5 Nhấn mạnh nguyên tắc “lòng trung thành duy nhất”
Một trong những thông điệp trung tâm của dự luật là yêu cầu công dân Mỹ thể hiện cam kết toàn diện với Hoa Kỳ. Điều này phản ánh quan điểm của người đề xuất rằng quyền công dân Mỹ đi kèm với trách nhiệm không chia sẻ lòng trung thành với quốc gia khác.
| Có thể bạn quan tâm Gold Card là gì? So sánh sự khác biệt với chương trình EB-5
3. Các trường hợp không thể từ bỏ quốc tịch gốc
Ngay cả khi Mỹ muốn áp dụng cơ chế “quốc tịch duy nhất”, thực tiễn có nhiều trường hợp gần như không thể từ bỏ quốc tịch gốc, ví dụ:
- Một số quốc gia không cho phép từ bỏ quốc tịch, như Iran hoặc Cuba.
- Nhiều quốc gia không cho trẻ vị thành niên từ bỏ quốc tịch, trừ trường hợp đặc biệt.
- Việt Nam cho phép thôi quốc tịch nhưng quy trình xét duyệt có điều kiện, không phải hồ sơ nào cũng được chấp thuận.
- Một số cá nhân không thể từ bỏ quốc tịch do đang nợ nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tài chính hoặc bị cấm xuất cảnh.
Điều này đặt ra câu hỏi: nếu Mỹ yêu cầu, nhưng quốc gia gốc không cho phép, công dân đó sẽ được xem là vi phạm hay được miễn trừ?
Dự luật hiện chưa nêu bất kỳ hướng dẫn nào về vấn đề này.
Liên hệ tư vấn
4. Ai sẽ bị ảnh hưởng nếu dự luật được thông qua?
Dự luật Exclusive Citizenship Act of 2025, nếu được Quốc hội thảo luận sâu hơn và tiến tới phê duyệt, sẽ tác động trực tiếp đến nhiều nhóm công dân và người nhập cư. Mức độ ảnh hưởng không giống nhau, tùy vào tình trạng quốc tịch, giai đoạn định cư và kế hoạch dài hạn của từng gia đình. Các nhóm dưới đây cần theo dõi sát sao diễn biến của dự luật.
4.1 Người đang giữ song tịch Mỹ – Việt hoặc Mỹ – quốc gia khác
Nhóm chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất là những người đã nhập tịch Mỹ nhưng vẫn giữ quốc tịch Việt Nam hoặc một quốc tịch khác. Nếu luật có hiệu lực, họ có thể phải đưa ra lựa chọn trong thời hạn quy định. Điều này kéo theo những hệ quả liên quan đến quyền lợi tại quốc gia thứ hai như cư trú, sở hữu tài sản, thừa kế, kinh doanh và duy trì quan hệ gia đình.
4.2 Người Việt đang chuẩn bị nhập tịch Mỹ
Nhiều phụ huynh có con du học Mỹ hoặc gia đình đang chờ đến giai đoạn đủ điều kiện nhập tịch sẽ cần cân nhắc lại kế hoạch. Việc nhập tịch Mỹ trong tương lai có thể đồng nghĩa với việc không được giữ quốc tịch Việt Nam, ảnh hưởng đến kỳ vọng duy trì kết nối quê hương, tài sản và cơ hội di chuyển giữa hai nước.
4.3 Trẻ em sinh ra tại Mỹ và tự động mang hai quốc tịch
Một số trẻ sinh tại Mỹ có song tịch theo quy định quốc tịch gốc của cha mẹ. Nếu dự luật được áp dụng, nhóm này có thể phải đưa ra lựa chọn khi đủ tuổi hoặc vào thời điểm luật có hiệu lực. Đây là yếu tố mà gia đình có con nhỏ cần xem xét khi hoạch định lộ trình lâu dài.
4.4 Nhà đầu tư và doanh nhân Việt Nam sở hữu tài sản tại cả hai nước
Những người đã nhập tịch Mỹ nhưng vẫn giữ tài sản, đất đai, doanh nghiệp hoặc quyền thừa kế tại Việt Nam sẽ chịu ảnh hưởng lớn. Việc buộc phải từ bỏ quốc tịch Việt Nam có thể khiến các giao dịch, quyền lợi pháp lý hoặc việc đứng tên tài sản trở nên phức tạp hơn.
4.5 Gia đình định hướng sang Mỹ theo diện đầu tư, việc làm hoặc du học
Nhóm này không bị tác động ngay lập tức, nhưng cần cập nhật sớm để điều chỉnh lộ trình nhập cư. Những chương trình như EB-5, EB-1, L-1 hay lộ trình F-1 chuyển diện có thể không bị ảnh hưởng trong giai đoạn visa, nhưng bước nhập tịch về sau sẽ trở thành vấn đề trọng yếu nếu mong muốn duy trì quốc tịch Việt Nam.
4.6 Công dân Mỹ đang xem xét xin thêm quốc tịch khác
Những người Mỹ có kế hoạch lấy thêm quốc tịch nhằm tối ưu thuế, tiện lợi du lịch hoặc kinh doanh quốc tế có thể gặp rủi ro nếu luật được thông qua. Theo đề xuất, việc xin thêm quốc tịch thứ hai sau khi nhập tịch có thể khiến quốc tịch Mỹ không còn hiệu lực.
5. Nhà đầu tư Việt nên làm gì?
Mặc dù Exclusive Citizenship Act of 2025 mới chỉ là dự luật, chưa được đưa ra bỏ phiếu và còn phải trải qua nhiều vòng thảo luận ở cả Thượng viện và Hạ viện, nhưng việc nó xuất hiện tại Quốc hội Mỹ đã cho thấy một tín hiệu quan trọng trong định hướng chính sách di trú và quốc tịch của Hoa Kỳ.
Các thay đổi về quốc tịch thường không diễn ra đột ngột. Chúng bắt đầu bằng những đề xuất như thế này, sau đó được điều chỉnh, sửa đổi hoặc thậm chí bị loại bỏ. Tuy nhiên, chính quá trình thảo luận lại phản ánh rất rõ ưu tiên và góc nhìn mới của Mỹ trong bối cảnh toàn cầu biến động: an ninh, tính minh bạch và cam kết của công dân.
Vì vậy, dù chưa phải luật, đây vẫn là thời điểm các gia đình Việt Nam:
- Cập nhật tiến trình lập pháp theo từng giai đoạn: Các dự luật liên quan đến quốc tịch thường trải qua thời gian thảo luận kéo dài. Việc nắm bắt đúng thời điểm thay đổi giúp gia đình đánh giá rủi ro theo từng giai đoạn, chủ động điều chỉnh kế hoạch thẻ xanh hoặc nhập tịch và tránh quyết định dựa trên tin đồn.
- Rà soát toàn bộ cấu trúc tài sản tại Việt Nam và Hoa Kỳ: Dù dự luật chưa có hiệu lực, nhà đầu tư vẫn nên làm việc sớm với cố vấn pháp lý để xác định tài sản nào phụ thuộc quốc tịch, ngoài ra còn để đánh giá kịch bản nếu phải chọn một quốc tịch và chuẩn bị phương án thừa kế, chuyển nhượng hoặc tái cấu trúc doanh nghiệp. Đây là bước giúp giảm thiểu rủi ro trong trường hợp luật có thay đổi lớn về quốc tịch.
- Xác định lại mục tiêu định cư dài hạn của gia đình: Quyết định nhập tịch Mỹ không còn là “bước cuối cùng theo lộ trình”, mà trở thành quyết định chiến lược. Gia đình nên cân nhắc những việc sau đây để làm rõ mục tiêu giúp tránh xung đột lợi ích trong tương lai:
- Định cư lâu dài tại Mỹ hay duy trì liên kết song song giữa hai quốc gia;
- Tác động đến con cái, tài sản, hoạt động kinh doanh;
- Thời điểm phù hợp để nộp hồ sơ nhập tịch (nếu đó vẫn là mục tiêu).
- Chuẩn hóa hồ sơ định cư và nghĩa vụ pháp lý: Trong bối cảnh chính sách Mỹ có xu hướng siết chặt, gia đình cần đảm bảo rằng hồ sơ thuế, tài sản, giấy tờ định cư và các giao dịch quốc tế minh bạch; Các thông tin khai báo nhất quán giữa Việt Nam và Hoa Kỳ cùng với sự chuẩn bị để điều chỉnh nhanh nếu quy định thay đổi.
Liên hệ Interimm để được tư vấn chương trình đầu tư định cư Lấy thẻ xanh Mỹ cho cả gia đình!
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
- Địa chỉ trụ sở: Tầng 5 & 7, 22-24-26 Mạc Thị Bưởi, Phường Sài Gòn, Tp. Hồ Chí Minh
- Website: https://www.interimm.vn/
- Hotline: 0931 830 838 (Hồ Chí Minh) – 0901 329 729 (Hà Nội)
- E-mail: info@interimm.vn
Liên hệ tư vấn
