Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 (EB-5 Reform and Integrity Act – RIA 2022) là khung pháp lý hiện hành của chương trình EB-5, mở ra lợi thế cho nhà đầu tư nhờ rút ngắn tình trạng tồn đọng hồ sơ và nâng cao tính minh bạch, an toàn pháp lý so với giai đoạn trước năm 2022. Đạo luật quy định 8 nội dung chính: mức vốn đầu tư tối thiểu, thời hạn duy trì đầu tư, cơ chế nộp đồng thời I-526E và I-485, thứ tự ưu tiên xử lý hồ sơ, yêu cầu tạo việc làm, mức giám sát Trung tâm vùng, cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và điều khoản bảo lưu Grandfathering.
Interimm phân tích lý do Quốc hội Hoa Kỳ ban hành RIA, làm rõ từng nội dung của đạo luật cùng cơ chế Grandfathering bảo lưu quyền lợi, so sánh chính sách trước và sau RIA, và chỉ ra những thay đổi thực tế đối với nhà đầu tư.
1. Tại sao chính phủ Mỹ ban hành đạo luật RIA?
Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 ra đời nhằm xử lý hai điểm nghẽn tích tụ trong chương trình EB-5 suốt nhiều năm: lượng visa cấp hằng năm không theo kịp số hồ sơ nộp vào, và rủi ro tài chính do thiếu giám sát. Chương trình EB-5 vận hành từ năm 1990 để thu hút vốn nước ngoài, thúc đẩy kinh tế và tạo việc làm tại Mỹ, nhưng khi số hồ sơ tăng nhanh trong khi số visa mỗi năm có hạn, một bộ phận nhà đầu tư phải chờ nhiều năm mới đến lượt nhận thẻ xanh có điều kiện. Cùng lúc, một số dự án thiếu công khai tài chính làm phát sinh tình trạng sử dụng vốn sai mục đích, khiến dòng vốn đổ vào doanh nghiệp Mỹ chững lại.
Trước thực trạng đó, Quốc hội Hoa Kỳ ban hành RIA 2022, hiệu lực từ ngày 15/3/2022 đến hết ngày 30/9/2027, nhằm tái lập tính liêm chính cho toàn hệ thống. Đạo luật buộc các Trung tâm Vùng (Regional Centers) tuân thủ nghiêm quy định của USCIS, đăng ký bên trung gian và chịu kiểm toán định kỳ để ngăn gian lận. Đồng thời, RIA 2022 rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và bổ sung các điều khoản bảo vệ nhà đầu tư tuân thủ đúng quy định, khôi phục uy tín của chương trình và tạo điều kiện để họ yên tâm góp vốn.
2. Nội dung của đạo luật cải cách EB-5
Đạo luật cải cách EB-5 (RIA) mang đến những thay đổi căn bản và toàn diện đối với chương trình đầu tư định cư Mỹ. Những cải cách này nhằm tăng cường tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và nâng cao hiệu quả xử lý hồ sơ. Sau đây là 8 nội dung chính của đạo luật cải cách này.
Để nắm rõ toàn bộ điều kiện tham gia, mức vốn tối thiểu và quy trình xét duyệt I-526E trước khi cam kết đầu tư, nhà đầu tư nên tìm hiểu thông tin EB-5 ngay từ giai đoạn đánh giá hồ sơ ban đầu.
2.1 Vốn đầu tư tối thiểu
Mức vốn đầu tư tối thiểu hiện tại đã được điều chỉnh sau đạo luật RIA:
- Dự án ngoài khu vực TEA: mức đầu tư tối thiểu từ $1.050.000 USD.
- Dự án thuộc khu vực TEA: mức đầu tư tối thiểu từ $800.000 USD.
Trước RIA, mức đầu tư tối thiểu là $1.000.000 USD cho khu vực ngoài TEA và $500.000 USD cho khu vực TEA. Sự thay đổi này phản ánh tính lạm phát và đảm bảo giá trị đầu tư phù hợp với thực tế kinh tế. Nhà đầu tư có thể tìm hiểu thêm vùng TEA là gì để đánh giá lợi thế khi lựa chọn dự án thuộc khu vực mục tiêu.
2.2 Yêu cầu về thời hạn đầu tư
Trước khi Đạo luật Cải cách EB-5 (RIA) có hiệu lực, các nhà đầu tư phải duy trì khoản đầu tư trong suốt thời gian giữ thẻ xanh có điều kiện. Với sự thay đổi từ đạo luật mới, nhà đầu tư chỉ cần duy trì khoản đầu tư ít nhất 2 năm kể từ khi toàn bộ số vốn được rót vào dự án và tạo ra ít nhất 10 việc làm theo yêu cầu. Sau khoảng thời gian này, nhà đầu tư có thể nhận được hoàn vốn, giúp rút ngắn thời gian hoàn trả và tiến độ nhận lại vốn so với quy định trước đây.
2.3 Cho phép nộp đồng thời đơn I-526/I-526E và I-485
Quy định về việc nộp cùng lúc các đơn xin I-526/I-526E và I-485 (Concurrent Filing) được xem là một trong những cải tiến đột phá nhất mà đạo luật RIA mang lại. Quy định này mở ra cơ hội đặc biệt cho các nhà đầu tư hiện đang sinh sống tại Mỹ, với điều kiện là hạn ngạch visa đang trong tình trạng có sẵn (xem tại bảng lịch visa EB-5). Thông qua I-485, nhà đầu tư có thể xin chuyển đổi tư cách pháp lý từ tình trạng “không cư trú” chuyển thành “cư trú” ngay khi đang chờ USCIS xem xét và ra quyết định cho hồ sơ I-526/I-526E.
Việc nộp đồng thời hai loại đơn này giúp rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi để nhận thẻ xanh. Trong khi hồ sơ đang được xử lý, nhà đầu tư có thể sinh sống, học tập và làm việc hợp pháp tại Mỹ. Ngoài ra, khi nộp đơn I-485, nhà đầu tư còn có thể kèm theo các đơn bổ sung như:
- I-131 (Advanced Parole): Giấy thông hành tạm thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc ra vào Mỹ mà không gây cản trở đến tiến trình xử lý hồ sơ chính.
- I-765 (EAD): Giấy phép tham gia lao động tạm thời cho phép nhà đầu tư và các thành viên trong gia đình được quyền làm việc hợp pháp tại Mỹ.
2.4 Ưu tiên xử lý cho các dự án EB-5 thuộc khu vực ưu tiên
Một trong những điểm nổi bật của đạo luật RIA là việc thiết lập hệ thống phân bổ hạn ngạch visa theo vùng ưu tiên (set-asides). Cụ thể, RIA dành 32% hạn ngạch visa để phân chia cho các dự án thuộc những khu vực được xác định là ưu tiên. Cơ cấu phân bổ hạn ngạch cụ thể:
- Ưu tiên tối thiểu 20% lượng visa cho các dự án tại khu vực nông thôn, bao gồm các dự án đầu tư dự án EB-5 vùng nông thôn đang được Chính phủ Mỹ khuyến khích.
- Ưu tiên tối thiểu 10% lượng visa cho các dự án tại khu vực có tỷ lệ thất nghiệp cao.
- Ưu tiên tối thiểu 2% hạn ngạch dành cho dự án cơ sở hạ tầng.
Đặc biệt, RIA còn áp dụng cơ chế “chuyển tiếp hạn ngạch” linh hoạt. Trong trường hợp bất kỳ danh mục nào không sử dụng hết số visa được phân bổ trong năm tài chính đó, lượng visa sẽ được tích lũy và chuyển sang năm tài chính kế tiếp cho cùng danh mục đó. Thời gian tích lũy tối đa được quy định là 2 năm. Bên cạnh đó, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) cũng cam kết sẽ bổ sung thêm nguồn lực và cải tiến hệ thống điện tử, ứng dụng công nghệ tiên tiến để tăng tốc quá trình xử lý hồ sơ EB-5.
2.5 Yêu cầu tạo việc làm
Chương trình EB-5 yêu cầu các nhà đầu tư phải tạo ra một số lượng việc làm nhất định để đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế Mỹ thông qua nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Hoạt động của các dự án này sẽ tạo ra 2 dạng cơ hội việc làm khác nhau:
- Việc làm trực tiếp: Những vị trí toàn thời gian được tuyển dụng chính thức bởi doanh nghiệp hoặc tổ chức nhận vốn đầu tư.
- Việc làm gián tiếp: Các cơ hội việc làm được sinh ra bởi những công ty bên ngoài nhằm cung cấp dịch vụ hỗ trợ trực tiếp cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp được đầu tư.
Hiện tại, theo quy định mới, tỷ lệ tạo việc làm gián tiếp tối đa chỉ được đạt 90%, 10% còn lại thuộc về việc làm trực tiếp. Các thay đổi này sẽ gây ra nhiều khó khăn hơn cho các nhà đầu tư. Bên cạnh đó, các công trình xây dựng có thời hạn dưới 2 năm được đánh giá là đủ điều kiện để đáp ứng 75% số việc làm gián tiếp.
2.6 Tăng cường giám sát các khu vực Trung tâm vùng
Đạo luật RIA thiết lập hệ thống giám sát nghiêm ngặt đối với các Trung tâm vùng, yêu cầu thực hiện các nghĩa vụ báo cáo định kỳ với USCIS hàng năm:
- Nộp đơn I-956F xin USCIS phê duyệt dự án trước khi nhà đầu tư EB-5 có thể gửi hồ sơ I-526E.
- Báo cáo về việc triển khai và sử dụng nguồn vốn đầu tư EB-5.
- Cập nhật tiến độ thực hiện dự án và số lượng việc làm đã tạo ra.
- Công khai hoạt động tài chính, các khoản chi phí và thông tin về các bên liên quan.
- Thực hiện kiểm toán định kỳ sau mỗi 5 năm.
Trung tâm vùng có nguy cơ bị đình chỉ hoạt động và xử phạt nếu báo cáo chậm trễ hoặc vi phạm quy định vận hành. Đạo luật RIA cũng yêu cầu USCIS thành lập Quỹ Toàn vẹn EB-5 (Integrity Fund) để tăng cường quản lý, giám sát đảm bảo tuân thủ luật di trú Mỹ và điều tra các vi phạm (nếu có).
Nhà đầu tư nên tìm hiểu tổng hợp thông tin về trung tâm vùng EB-5 để đánh giá mức độ tuân thủ và uy tín của Regional Center trước khi cam kết vốn đầu tư.
2.7 Bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư
Quyền lợi của nhà đầu tư được chú trọng thông qua việc bổ sung một số biện pháp hỗ trợ, trong trường hợp Trung tâm vùng hoặc dự án kinh doanh mà nhà đầu tư tham gia bị ngừng hoạt động hoặc tước giấy phép. Cụ thể, nếu vẫn đáp ứng được đầy đủ điều kiện với dự án ban đầu, nhà đầu tư có thể thỏa thuận với các bên để thay thế hoặc bổ sung thêm vốn (vốn này bao gồm khoản tiền bồi thường hoặc khoản thu hồi vốn). Thời hạn để thực hiện là 180 ngày kể từ khi nhận được thông báo chính thức về các rủi ro EB-5 nói trên.
2.8 Luật bất hồi tố Grandfathering
Trong bối cảnh chương trình EB-5, Grandfathering có nghĩa là các nhà đầu tư đã nộp hồ sơ theo quy định cũ sẽ vẫn được xét duyệt theo các điều kiện và yêu cầu có hiệu lực tại thời điểm nộp hồ sơ, bất kể sau đó có luật mới được thông qua hay không. Nhà đầu tư được “bảo lưu quyền lợi” theo quy định ban đầu mà họ đã cam kết, không bị bắt buộc tuân theo các thay đổi mới về mức đầu tư, yêu cầu tạo việc làm, hoặc các điều kiện khác.
Đạo luật EB-5 (RIA) áp dụng điều khoản bất hồi tố để bảo vệ dài hạn cho nhà đầu tư nộp hồ sơ trước 30/9/2026: Đây là “lá chắn” pháp lý quan trọng của chương trình EB-5. Bất kỳ hồ sơ I-526E nào được nộp trước hoặc vào ngày 30 tháng 9 năm 2026 sẽ tiếp tục được Sở Di trú và Nhập tịch Hoa Kỳ (USCIS) xét duyệt theo quy định hiện hành của RIA, ngay cả khi chương trình EB-5 không được Quốc hội gia hạn sau ngày 30 tháng 9 năm 2027. Mốc thời gian này gắn liền với ngày ưu tiên EB-5 của từng nhà đầu tư, tức ngày USCIS ghi nhận hồ sơ I-526E hợp lệ đầu tiên.
Điều khoản bất hồi tố trong đạo luật EB-5 mang lại 3 lợi ích chính:
- Bảo vệ pháp lý: Hồ sơ được xét duyệt theo quy định tại thời điểm nộp, không bị ảnh hưởng bởi thay đổi luật sau này.
- Ổn định tài chính: Nhà đầu tư không phải lo lắng về việc mức đầu tư tăng cao sau khi đã cam kết vốn.
- Tính liên tục: Đảm bảo tiến trình xin thẻ xanh không bị gián đoạn do chương trình hết hạn hoặc thay đổi chính sách.
Nhà đầu tư Việt Nam nên lưu ý mốc thời gian quan trọng ngày 30 tháng 9 năm 2026 để được hưởng đầy đủ quyền lợi bảo vệ từ điều khoản bất hồi tố trong trường hợp chương trình không được gia hạn.
3. So sánh chương trình EB-5 trước và sau khi đạo luật cải cách RIA ra đời
Đạo luật Cải cách và Liêm chính EB-5 (RIA) đã tạo ra những thay đổi căn bản trong chương trình đầu tư định cư Mỹ. Sự khác biệt giữa chính sách trước và sau RIA thể hiện rõ qua 7 yếu tố chính, giúp nhà đầu tư hiểu được những cải tiến mà đạo luật mang lại so với quy định trước đây.
Bảng so sánh chính sách đầu tư EB-5 trước và sau đạo luật RIA
| Tiêu chí so sánh | Trước RIA (Trước 15/3/2022) | Sau RIA (Từ 15/3/2022) |
| Mức vốn đầu tư tối thiểu | – Khu vực TEA: 500.000 USD – Khu vực ngoài TEA: 1.000.000 USD | – Khu vực TEA: 800.000 USD – Khu vực ngoài TEA: 1.050.000 USD |
| Phân bổ hạn ngạch visa theo khu vực | Không có phân bổ ưu tiên theo khu vực dự án | – 20% hạn ngạch cho dự án vùng nông thôn – 10% hạn ngạch cho dự án vùng thất nghiệp cao – 2% hạn ngạch cho dự án cơ sở hạ tầng |
| Quy định nộp đơn đồng thời | Chỉ được chuyển đổi tư cách khi đơn I-526 đã được phê duyệt và đang ở Mỹ | Cho phép nộp đồng thời I-526E và I-485, nhà đầu tư có thể làm việc và sinh sống tại Mỹ trong thời gian chờ xét duyệt thẻ xanh |
| Yêu cầu tạo việc làm | Không quy định tỷ lệ cụ thể giữa việc làm trực tiếp và gián tiếp | – Tối đa 90% việc làm gián tiếp và 10% việc làm trực tiếp – Dự án xây dựng từ 2 năm trở lên: tối đa 75% việc làm gián tiếp |
| Thời hạn duy trì đầu tư và hoàn vốn | Vốn phải được duy trì trong suốt thời gian giữ thẻ xanh có điều kiện, thường kéo dài 5-7 năm do tồn đọng hồ sơ | Vốn chỉ cần duy trì tối thiểu 2 năm kể từ khi rót vốn và tạo đủ 10 việc làm, rút ngắn thời gian hoàn vốn đáng kể |
| Giám sát Trung tâm vùng | Yêu cầu giám sát hạn chế, thiếu tính minh bạch | – Báo cáo định kỳ hàng năm với USCIS – Kiểm toán sau mỗi 5 năm – Công khai hoạt động tài chính và các bên liên quan |
| Điều khoản bất hồi tố (Grandfathering) | Không có quy định rõ ràng về bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư khi chương trình hết hạn | Hồ sơ I-526E nộp trước 30/9/2026 vẫn được xét duyệt theo quy định RIA ngay cả khi chương trình hết hạn sau 30/9/2027 |
Những thay đổi này cho thấy RIA đã cải thiện đáng kể tính minh bạch, bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Đặc biệt, việc phân bổ hạn ngạch theo khu vực và cho phép nộp đơn đồng thời tạo ra lợi thế lớn cho các nhà đầu tư lựa chọn dự án thuộc vùng ưu tiên như nông thôn, vùng thất nghiệp cao hoặc cơ sở hạ tầng.
4. Đạo luật Cải cách EB-5 mới ảnh hưởng gì đến quyền lợi của nhà đầu tư?
Đạo luật Cải cách EB-5 đã mang đến cho nhà đầu tư quốc tế nhiều quyền lợi mới như:
- Visa EB-5 được bảo lưu: Visa đảm bảo được xử lý và không bị bỏ quên, đặc biệt là với những quốc gia có thời gian chờ đợi lâu.
- Phân bổ hạn ngạch visa rõ ràng: Các dự án nông thôn được ưu tiên xử lý 20% hạn ngạch thị thực định cư Mỹ EB-5 hàng năm sẽ được cấp riêng cho các nhà đầu tư nước ngoài tham gia vào các dự án tạo việc làm trọng điểm tại nông thôn; 10% dành cho các khu vực tỷ lệ thất nghiệp cao; Và 2% dành cho các dự án thuộc cơ sở hạ tầng. Điều này, giúp phân định rõ ràng về thời gian chờ xét duyệt hồ sơ của từng hạn ngạch, và nhà đầu tư có thêm sự lựa chọn dự án đầu tư phù hợp.
- Tăng tính minh bạch và giảm thiểu rủi ro: Điều luật mới cũng bổ sung thêm tính minh bạch và hạn chế rủi ro đối với khoản đầu tư EB-5 và các bên liên quan, bao gồm yêu cầu công khai chi phí hoặc trợ cấp, đồng thời ban hành quy định cấm thiên vị hay ưu tiên các nhà đầu tư tham gia dự án.
- Quyền lợi của nhà đầu tư được bảo đảm: Bổ sung một số quy định hỗ trợ nếu Trung tâm vùng, doanh nghiệp mới hay dự án kinh doanh tạo việc làm mà nhà đầu tư đang tham gia ngừng hoạt động hay bị rút giấy phép hoạt động.
Nhà đầu tư có thể tham khảo dự đoán số lượng visa EB-5 để đánh giá xu hướng cấp visa hàng năm và lên kế hoạch nộp hồ sơ phù hợp.
5. Vì sao nên chọn tư vấn đầu tư định cư Mỹ cùng Interimm?
Với nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tư vấn định cư, Interimm là một trong những đơn vị tư vấn di trú uy tín và phát triển bền vững nhất trên thị trường. Khi sử dụng dịch vụ tại Interimm, nhà đầu tư sẽ nhận được rất nhiều những quyền lợi như sau:
- Đội ngũ cố vấn viên với gần 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực phân tích, thẩm định dự EB-5, đảm bảo cập nhật nhanh chóng những thay đổi và cải cách.
- Tính đến thời điểm hiện tại, Interimm đã hỗ trợ 100% hồ sơ được xử lý thành công dự án đầu tư hiệu quả.
- Theo dõi sát sao quá trình đầu tư của từng khách hàng cho đến khi hoàn thành.
- Là đơn vị tiên phong trong việc tổ chức các chương trình ưu đãi hấp dẫn dành cho khách hàng.
- Cung cấp dịch vụ hỗ trợ sau khi khách hàng định cư.
- Chất lượng dịch vụ uy tín và cao cấp, đảm bảo lấy được sự hài lòng của khách hàng.
6. Câu hỏi thường gặp
6.1 Nhà đầu tư Việt Nam nên chọn dự án tiềm năng thuộc lĩnh vực nào sau khi thay đổi Đạo luật?
Sau khi Đạo luật Cải cách EB-5 có những sự thay đổi nhất định, nhà đầu tư Việt Nam có thể lựa chọn một trong 2 lĩnh vực dưới đây để thu được nhiều lợi ích nhất:
- Lĩnh vực cơ sở hạ tầng: Bao gồm nâng cấp đường xá, cầu cảng, sân bay, công trình công cộng,… Các dự án này thường được ưu tiên xét duyệt nhanh khi có sự tham gia từ Chính phủ, Chính quyền bang, tăng tính an toàn đầu tư và hoàn vốn, đảm bảo được thẻ xanh.
- Các dự án thuộc khu vực vùng nông thôn: Các dự án giúp thúc đẩy sự phát triển kinh tế đến các vùng trọng điểm, đang được Chính phủ khuyến khích đầu tư. Sở hữu hạn ngạch xét duyệt hồ sơ nhanh chóng mà không cần đợi xét duyệt thứ tự theo lượng hồ sơ tồn đọng trước đó.
6.2 Quy trình nộp đơn xin visa EB-5 có thay đổi sau khi cải cách Đạo luật không?
Quy trình nộp đơn xin visa EB-5 không có sự thay đổi đáng kể qua các bước thực hiện. Với hạn ngạch phân bổ hồ sơ mới thì các nhà đầu tư mới có thể sẽ nhận được lợi thế xét duyệt nhanh hơn, khi lựa chọn đầu tư vào các dự án ưu tiên. Bên cạnh đó, việc bảo lưu visa cũng giúp nhà đầu tư yên tâm hơn về tiến độ xử lý.
Bài viết trên đã cung cấp đầy đủ các thông tin quan trọng trong đạo luật cải cách EB-5. Đạo luật này đã mang đến những thay đổi tích cực và toàn diện, làm cho chương trình định cư Mỹ EB-5 trở nên minh bạch, an toàn và hiệu quả hơn.
Interimm là công ty định cư ở Mỹ theo diện đầu tư uy tín với hơn 60 dự án triển khai và tỷ lệ phê duyệt I-526E đạt 100%, hỗ trợ nhà đầu tư từ bước lập kế hoạch tài chính đến ngày nhận thẻ xanh cho cả gia đình.
THÔNG TIN LIÊN HỆ INTERIMM – CÔNG TY ĐỊNH CƯ MỸ:
- Địa chỉ trụ sở: Tầng 5 & 7, 22-24-26 Mạc Thị Bưởi, Phường Sài Gòn, Tp. Hồ Chí Minh
- Website: https://www.interimm.vn/
- Hotline: 0931 830 838 (Hồ Chí Minh) – 0901 329 729 (Hà Nội)
- E-mail: info@interimm.vn
